مقالات

کشته شدن البغدادی: «معمای ادلب» چیست؟ [عبدالله سلیمان علی، صد و هشتاد درجه (لبنان)، 30 اکتبر 2019] (اداره کل رسانه های خارجی، مترجم: اکبر زارع زاده)

منابع آگاه معتقدند ورود البغدادی به ادلب صرفا برای فرار کردن یا زندگی در امنیت نبود بلکه عزیمت او به ادلب در چارچوب طرحی صورت گرفت که از مدتها قبل آماده شده بود.

کشته شدن البغدادی: «معمای ادلب» چیست؟
1-اعلام خبر کشته شدن ابوبکر البغدادی سرکرده داعش در استان ادلب موجب شگفتی جهانیان و شوک ناظران شد و پرسش های بسیاری درباره علت انتخاب ادلب توسط او و ماهیت فعالیت احتمالی داعش در این استان سوریه که آخرین پایگاه سازمان های جهادی در این کشور محسوب می شود، ایجاد کرد.
2-از جمله پرسش های مطرح شده این است که چگونه البغدادی خود را به ادلب رساند و چرا زندگی در سرزمین تحت سیطره دشمنانش را برگزید و قصدش از رفتن به ادلب چه بود؟
3-با آن که راه های قاچاق دسترسی به ادلب باز است و با پرداخت دوهزار دلار می توان از مرز عراق به ادلب رفت، ناظران بعید نمی دانند که البغدادی از طریق خاک ترکیه وارد ادلب شده باشد.
4-مسئولان هیئت تحریر الشام در ماه های اخیر متوجه افزایش ورود اعضای داعش و خانواده هایشان در استان ادلب شده بودند و می دانستند این مسئله تصادفی نیست بلکه این مهاجرت با تصمیم مقامات رده بالای داعش صورت می گیرد. با توجه به ورود فرماندهان ارشد داعش به ادلب، این مسئله قابل پیش بینی بود که ابوبکر البغدادی هم روزی وارد ادلب خواهد شد.
5-البغدادی در ادلب میهمان شخصی به نام ابومحمد سلامه بود که قبلا عضو گروه «جند الاقصی» بود ولی حدود دوسال پیش از این گروه جدا شد.
6-منابع آگاه معتقدند ورود البغدادی به ادلب صرفا برای فرار کردن یا زندگی در امنیت نبود بلکه عزیمت او به ادلب در چارچوب طرحی صورت گرفت که از مدتها قبل آماده شده بود. البغدادی می دانست امکان احیای خلافتش جز در مناطق درگیری و ناآرام وجود ندارد و ادلب هم اکنون تنها منطقه درگیری در سوریه است. وجود هسته های داعش در ادلب و حمایت از این گروه در برخی مناطق ادلب، در این تصمیم البغدادی نقش داشته است.
7-به گفته یک منبع آگاه، به رغم کشته شدن البغدادی، فرماندهان داعش به عزیمت خود به استان ادلب ادامه خواهند داد تا طرح خود را برای ایجاد جای پایی در این استان عملی کنند. آنها حتی اگر موفق به این کار نشوند، با به راه انداختن جنگ در ادلب خواهند کوشید همراه با موج مهاجران از ادلب خارج و وارد ترکیه شوند.
اداره کل رسانه های خارجی

180 درجه
مقتل البغدادی: ماذا عن “لغز إدلب”؟

عبدالله سلیمان علی30/10/2019
مقتل أبی بکر البغدادی زعیم داعش فی إدلب، الذی أثار دهشة العالم وصدمة المتابعین، لم یکن له الوقع ذاته فی إدلب نفسها، وتحدیداً فی أوساط "هیئة تحریر الشام"، ولکن تواجده هناک، أثار الکثیر من التساؤلات حول سبب اختیاره هذه الوجهة، وطبیعة النشاط "الداعشی" المحتمل فی هذه المحافظة السوریة التی باتت المعقل شبه الأخیر للتنظیمات الجهادیة.
قد تکون هالة اسم البغدادی هی أکثر ما ترکت تأثیراً لدى البعض فی إدلب، أما ما عداها من تساؤلات ملأت الدنیا وشغلت الناس حول کیفیة وصول البغدادی إلى هذه المحافظة السوریة، ولماذا اختار أرض أعدائه وخصومه، وماذا کان ینوی فعله هناک، فکلها تساؤلات لا تکاد تجد هناک من یعیرها اهتماماً خاصاً، بل یجری التعامل معها ببساطة تامة تقوم على قاعدة “ما البغدادی سوى شخص من البشر، وأکثر مهنة من حیث المردود هی تهریب البشر من إدلب أو إلیها”.

یقول مصدر تحدث إلى “180” إنه بمبلغ ألفی دولار یمکن لأی شخص أن یختار الوجهة التی یرید الوصول إلیها ابتداءً من الحدود العراقیة وحتى إدلب، وربما ما بعد إدلب”. وعندما تسأله “ولکن هذا البغدادی ولیس مجرد شخص عادی” یجیبک بنبرة هادئة أنه “فی عملیة التهریب هو شخص مثل غیره، وطالما أن هناک شبکات تهریب ممتدة بین جمیع المناطق، فلا مشکلة فی تهریب أی شخص بما أنه دفع المعلوم”.

أما إذا أصریت علیه وسألته عن حواجز “هیئة تحریر الشام” والجهاز الأمنی “هل یتقاضون بالدولار أیضاً؟”، فیحاول حسم المسألة بسؤالٍ مقابلٍ “إذا خُبّئ البغدادی فی صهریح مازوت مثلاً، فکیف یمکن لحواجز الهیئة أو غیرها أن تکشفه؟”.

برغم تشدید المصدر على أن جمیع طرق التهریب مفتوحة إلى إدلب، فإنه لا یستبعد أن یکون البغدادی قد دخل عن طریق الأراضی الترکیة، مشیراً فی هذا الصدد إلى أن “الأکراد”، ویقصد “قوات سوریا الدیمقراطیة”، یتساهلون کثیراً مع عناصر التنظیم الراغبین فی الهروب إلى ترکیا، و”یصل ذلک إلى درجة السماح لهم بالعبور باتجاه الحدود الترکیة حتى من دون تفتیش” حسب قوله.

وفی هذا السیاق، ینفی المصدر بشکل قاطع أن تکون “هیئة تحریر الشام” قد لعبت أی دور فی تسهیل دخول البغدادی إلى إدلب، وذلک برغم تأکیده بصراحة أن “الهیئة” کانت تترقب وصوله إلى مناطقها منذ انتهاء معرکة الباغوز. ولیس فی الأمر أیة غرابة بالنسبة إلیه، ذلک أنّ إدلب هی المقصد الأسهل لعناصر وقیادات “داعش”، کما أنها الوجهة الأقل خطورة علیهم.

لاحظت قیادات “الهیئة” خلال الأشهر الماضیة وجود کثافة کبیرة فی توجه عناصر “داعش” وعائلاتهم إلى إدلب، وأدرکت بسرعة أن هذه الأمواج لیست مجرد صدفة، بل وراءها قرار کبیر صادر من أعلى هرم التنظیم.

ونظراً إلى وصول اسماء کبیرة من قیادات “داعش”، معظمهم تم اعتقاله، فقد کان السؤال فی کوالیس “الهیئة” لیس ما إذا کان البغدادی سیأتی أم لا، بل متى سیأتی؟

لا یتوانى المصدر عن التأکید مع ابتسامة خافتة “لو کنت مکانه لما اخترت إلا إدلب”.

أما عن الشخص الذی استضاف أبی بکر البغدادی، ویدعى أبو محمد سلامة، فیؤکد المصدر أن الأخیر کان منتسباً إلى جماعة “جند الأقصى” ولکنه ترکها منذ حوالی سنتین، ویضیف “لیس ثابتاً أنه انتسب إلى حراس الدین”.

ماذا یفعل البغدادی فی إدلب؟

 

بالنسبة إلى المصدر الذی تحدث إلى “180”، فإن وصول البغدادی إلى إدلب لم یکن فراراً أو مجرد بحث عن الأمان، فهو کان یتحرک بموجب خطة جرى الإعداد لها منذ فترة طویلة.

وبحسب المصدر فإن البغدادی لا یستطیع أن یفرض نفسه ویثبت وجوده، وربما لا یستطیع استعادة دولته إلا فی مناطق الصراع، وإدلب هی منطقة الصراع الوحیدة حالیاً. ویضیف “هذا بالإضافة إلى أن إدلب فیها خلایا منتشرة للتنظیم (داعش)، وهناک بیئة متعاطفة معه فی بعض المناطق، والأهم أن بعض قادة التنظیم یعملون فی إدلب منذ سنین، لذلک فإنه لن یبدأ من الصفر”.

یرى المصدر فی مقتل أبی الحسن المهاجر، المتحدث الرسمی باسم “داعش”، فی مدینة جرابلس ما یؤکد هواجس “الهیئة” بأن التنظیم کان یعمل وفق خطة متکاملة لنقل ثقله إلى منطقة إدلب.

وبخصوص إمکانیة إجراء مصالحة عبر وساطة من جانب طرف ما بین “الهیئة” و”داعش” بعد غیاب البغدادی، وبالتالی زوال الجانب الشخصی فی الخلاف بین الطرفین، یستبعد المصدر بشکل قاطع مثل هذا الاحتمال، ویقول عبارة جازمة “الأمور بین الهیئة وداعش وصلت منذ سنین إلى نقطة اللاعودة”.

وحول ما إذا کان ثمة احتمال آخر بأن یجری اتفاق ما بین “داعش” وبعض التنظیمات الأخرى مثل “حراس الدین” أو “أنصار التوحید” أو “أنصار الاسلام”، یتمسک المصدر بجوابه الأول، ویؤکد أن جمیع هذه التنظیمات تعتبر “داعش” خطاً أحمر، مشیراً إلى بیان صدر عن “حراس الدین” فی أعقاب مقتل البغدادی هدد فیه بفصل کل من له صلة بتنظیم “داعش”.

وجواباً على سؤال “هل تعتقد أن قادة التنظیم سیواصلون محاولاتهم للوصول إلى إدلب؟”، قال المصدر “هم لا یحاولون.. بل یندفعون اندفاعاً”، لافتاً إلى أنهم سیستمرون فی ذلک لسببین: الأول هو مواصلة العمل بخطة الوصول إلى إدلب من أجل إیجاد موطئ قدم لهم ومحاولة قلب الطاولة على الجمیع، مستغلین حالة الصراع والفوضى. والثانی أنه فی حال أخفقت خطتهم، سیظل لدیهم أمل کبیر بأنه فی حال اندلاع المعارک فی إدلب سیکون بإمکانهم استغلال موجات النزوج من أجل الخروج إلى ترکیا.

 

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.