مقالات

وضعیت « توافق هسته ای » ایران هم اکنون چگونه است؟ [شینیا سوگیزاکی، آساهی (ژاپن)، 28 اکتبر 2019] (اداره کل رسانه های خارجی، مترجم: کیومرث واحدی)

ایران با جمعیت حدود هشتاد میلیون نفر و یکی از کشورهای تولید کننده نفت در خاورمیانه ، جهان را متزلزل کرده است. ایران با مداخله در جنگ داخلی سوریه و یمن ، در نظر دارد در رقابت با عربستان سعودی قدرت نفوذش را در منطقه افزایش دهد. اختلاف این کشور با دولت ترامپ تعمیق یافته و در عین حال دیپلماسی مخاطره جویانه پیرامون توافق هسته ای را با کشورهای ذینفع دنبال می کند. این در حالی است که صبر و شکیبایی این کشورها هم حدی دارد.

وضعیت « توافق هسته ای » ایران هم اکنون چگونه است؟
1- ایران با جمعیت حدود هشتاد میلیون نفر و یکی از کشورهای تولید کننده نفت در خاورمیانه ، جهان را متزلزل کرده است. ایران با مداخله در جنگ داخلی سوریه و یمن ، در نظر دارد در رقابت با عربستان سعودی قدرت نفوذش را در منطقه افزایش دهد. اختلاف این کشور با دولت ترامپ تعمیق یافته و در عین حال دیپلماسی مخاطره جویانه پیرامون توافق هسته ای را با کشورهای ذینفع دنبال می کند. این در حالی است که صبر و شکیبایی این کشورها هم حدی دارد. 
2-  روحانی ، رییس جمهور ایران ، ماه مه سال جاری اعلام کرد ، هر شصت روز یکبار بخشی از تعهدات توافق هسته ای از جمله میزان ذخایر اورانیوم را نادیده خواهد گرفت. چنین رویکردی از آنجا اتخاذ شد که دولت ترامپ ماه مه سال 2018 میلادی به شکل یک جانبه از توافق هسته ای خارج و تحریم های همه جانبه علیه نفت ایران را آغاز کرد. جامع بین الملل ایران را به خویشتن داری فراخواند ، ولی ایران تاکید کرد که اجرای تعهدات توافق هسته ای به شکل یک طرفه ناعادلانه است. از ماه مه امسال ایران سه بار تعهدات پیرامون توافق هسته ای را نقض کرده و به احتمال قوی اوایل ماه نوامبر هم بخشی از تعهدات توافق هسته ای را نادیده خواهد گرفت. [ آیت الله ] خامنه ای ، مقام عالی رهبری ایران ، اعلام کرد که ایران سلاح اتمی تولید نخواهد کرد . اما ایران ماه ژوییه امسال بیش از مقدار تعیین شده در توافق هسته ای اورانیوم غنی شده که می تواند ماده اولیه در ساخت بمب اتمی بکار رود ، تولید کرده است.
3- با دستیابی به توافق هسته ای در ماه ژوییه سال 2015 میلادی ، تحریم های ثانویه آمریکا لغو شد و شرکتها و صنایع غربی یکی پس از دیگری به ایران سرازیر شدند. بدین ترتیب نابسامانی اقتصادی ایران که از تحریم های اقتصادی آمریکا حاصل شده به رشد اقتصادی بدل شده است. اما با روی کار آمدن دولت ترامپ در سال 2017 میلادی ابرهای تاریک بر روی آسمان ایران شروع به توقف کرد. در این هنگام دولت ترامپ با ادعای اینکه توافق هسته ای ایران از نقض های مهلک برخوردار است ، از توافق هسته ای خارج شد و همه تحریم های اقتصادی را علیه ایران از سر گرفت. شرکت های خارجی از جمله شرکت های کشورای غربی و ژاپن از ترس تحریم های آمریکا یکی پس از دیگری از ایران خارج شدند و اقتصاد ایران به جهت افت ارزش ریال و افزایش قیمتها بار دیگر در تنگنا قرار گرفت.
4- از سوی دیگر ، اتحادیه اروپا رویکردی را اتخاذ کرد که حفظ توافق هسته ای را مدنظر دارد. فرانسه حمایت های اقتصادی به مبلغ پانزده میلیارد دلار به ایران را پیشنهاد داده است. اما تحقق این حمایت اقتصادی نیاز به لغو موقت تحریم های اقتصادی آمریکا است. این در حالی است که آمریکا به این پیشنهاد فرانسه پاسخ نداد و چشم اندازی هم برای تحقق آن دیده نمی شود. بنابراین ایران با دنبال کردن دیپلماسی مخاطره جویانه که در راس آن کاهش تعهدات توافق هسته ای قرار دارد ، در نظر دارد کشورهای ذینفع در توافق هسته ای را مجبور به سازش کند. اما چنانچه کاهش تعهدات توافق هسته ای ایران ادامه یابد ،‌ می تواند وضعیتی را به وجود آورد که موجب فروپاشی توافق هسته ای ایران شود. 
اداره کل رسانه های خارجی

 

(もっと知りたい)イラン: 「核合意」、今どうなっているの?
 
2019年10月28日16時30分
人口約8千万の中東の産油国イランが世界を揺り動かしている。内戦中のシリアやイエメンなどにも関与し、サウジアラビアと争って地域での影響力の拡大を図る。米トランプ政権との対立は深刻で、「イラン核合意」をめぐって関係国を巻き込んだ瀬戸際外交を続けている。
「我慢の限界だ」
イランのロハニ大統領は今年5月にこう語り、保有する濃縮ウランの貯蔵量など、核合意の制限を60日ごとに順次破っていくと宣言した。18年5月に核合意から一方的に離脱したトランプ政権が、イラン産原油の全面禁輸制裁を始めたことへの対抗措置だ。
国際社会はイランに自制を求めたが、イランは「片方だけが義務を守るのは不公平だ」と強調。5月以降3回にわたり制限破りを続けており、11月上旬にはさらなる措置に踏み切る可能性が高まっている。
最高指導者ハメネイ師は「核兵器は作らない」と明言するが、今年7月には核兵器の原材料になり得るウランの濃縮度を核合意の上限以上に引き上げた。核兵器開発に踏み切るのではないかとの懸念は常につきまとっている。
核合意に至る経緯は、2002年に建設中の核施設がイランで発見された核開発疑惑にさかのぼる。05年に就任した反米で保守強硬派のアフマディネジャド前大統領が国際社会からの批判にもかかわらず、核開発を強化。国連安保理からも制裁を受けるなど孤立した。この状況を打破したのが、対外融和路線を掲げて13年に大統領に就任したロハニ師。米国は当時のオバマ政権が主導して約2年の多国間交渉を経て、15年7月の合意にこぎ着けた。
核合意で、第三国の企業も対象となる米国の「二次的制裁」が解除され、欧州企業などが次々とイランに進出してきた。制裁による経済の低迷から一転して、経済成長への期待が高まった。
だが、暗雲が立ちこめ始めたのが17年のトランプ政権の誕生だった。トランプ大統領は「核合意には致命的な欠陥がある」と主張。核合意に弾道ミサイルの規制が含まれないことや、核開発の制限期間が限定的であることなどを「欠陥」にあげた。トランプ政権は核合意を離脱し、合意に伴って解除されていた制裁をすべて再開。米国の制裁を恐れる欧州や日本などの外国企業が相次いで撤退し、イランでは通貨の暴落や物価高などで、経済が困窮している。
一方、欧州は歴史的な外交成果である合意の維持を目指す姿勢だ。フランスは、イランに150億ドル(約1兆6200億円)の経済支援策を提案。だが、この支援策の実行には、米国が制裁を一時的に解除する必要がある。米国がこれに応じる様子はなく、実現のめどはたっていない。
イラン側は、制限破りをテコに瀬戸際外交を続けて、関係国に妥協を迫る考えだ。だが、このまま制限破りを続ければ、核合意は崩壊しかねない状況だ。(テヘラン=杉崎慎弥)
https://digital.asahi.com/articles/DA3S14234999.html?pn=3

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم روی کلید زیر کلیک کنید.